Genel Sağlık Bilgileri

AİDS

AIDS NEDİR ?

Ölümcül bir hastalığa verilen addır. İnsanın bağışıklığını yitirmesini tanımlayan Acquired Immuno Deficiency Syndrome kelimelerinin baş harflerinden oluşmuştur. İnfeksiyonlarda hastalığa karşı koymada yetersizlik ve hastalıkla savaşamama durumunu belirtir.

NASIL BULAŞIR?

Her türlü cinsel ilişki en önemli bulaşma yoludur. Homoseksüel ve biseksüel (her iki cinsle de ilişki kuranlar) arasında daha yaygınsa da son yıllarda heteroseksüel ilişki (kadın-erkek) ile bulaşma, bilhassa gelişmekte olan ülkelerde. hızla artmaktadır.

BUNUN DIŞINDA BULAŞMA YOLU YOKMUDUR?

Cinsel geçişin dışında bulaşmaya sebep olan iki ayrı yol daha varsa da bugünkü yayılımdan asıl sorumlu olan cinsel geçiştir. Diğer yollardan biri kanla geçiştir. AIDS virüsü taşıyan bir şahsın kanıyla kirlenmiş her hangi bir kesici cismin derimizi delmesi veya AIDS virüs'ü ihtiva eden kan veya kan ürününün alınmasıyla geçer. Kan veya kan ürünleri uzun süredir kontrol edildiğinden artık bu yolla AIDS'e yakalanmak son derece nadirdir. Üçüncü yol AIDS'li anneden çocuğuna geçmesidir.

PEKİ CİNSEL YOLLA NASIL GEÇİYOR ?

Meni (döl) ve vajen ifrazatı virüs taşır. Virüsün mukoza ve zedelenmiş dokudan girişi enfeksiyona sebep olur. Zorlu ilişkide doku zedelenmesi bulaşmayı arttıran etkendir. NASIL KORUNULUR ? Güvenli cinsel ilişki kurarak korunabilirsiniz. Bundan kastımız; Eş değiştirmeyin. Tanımadığınız şahıslarla cinsel ilişkiye girmeyiniz. Tam koruyucu olmamakla birlikte mutlaka kondom (kaput)kullanınız. Hiç bir şekilde steril olmayan şırınga, ustura ve jilet, delici, kesici aletleri kullanmayın, paylaşmayın, Her hangi bir nedenle eğer cildinize kan değerse sabun ve su ile iyice yıkayın. (sağlam deriden virüs bulaşmaz.)

SAĞLIKLI GÖRÜNEN KİŞİLERDEN AIDS BULAŞIR MI?

Sağlıklı görünen fakat HIV virüsü taşıyanlar hastalığın bulaşmasında en büyük etkendir.

AIDS'Lİ VEYA AIDS VİRÜSÜ TAŞIYANLARLA HER TÜRLÜ TEMASTAN KAÇINMALIMIYIZ ?

Hayır, AIDS taşıyan hastalarla normal yaşam düzeni içindeki temaslarımızla hastalık bulaşmaz. Umumun kullanımına açık tuvalet,telefon gibi araçların kullanılması, Bu şahıslar tarafından hazırlanmış veya dağıtılmış yemeklerin yenmesi, AIDS'li bir şahıs tarafından çatal, bıçakla yemek yenmesi, Aynı toplu taşıma vasıtalarında seyahat. Hatta başka hastalıkların geçmesine sebep olan el sıkma, öpüşme gibi temaslarla veya öksürük ve aksırıkla dağılan tükürüğün yüzümüze gözümüze gelmesiyle AIDS virüsü bulaşmaz. Yazılı ve sözlü basın "Ülkemizin şanslı olduğunu, homoseksüel ilişkilerin yaygın olmadığını " söylemektedir. "AIDS'li ve AIDS virüsü taşıyanların sayısının düşük olduğunu" bildirmektedir. Bu tedbirli davranmada gevşemeye neden olmamalıdır.

O HALDE EVLİLİK DIŞI KADIN ERKEK MÜNASEBETLERİNDE RİSK NEDİR?

Ülkemizde homoseksüel ve biseksüel (her iki cinsle de ilişki kuranlar) ilişkilerin sıklığı bilinmemektedir. Şans, henüz vakit varken tedbir almaktadır. Tedbir, hastalığın ölümcül olduğunu, şansa bırakmadan herkese bulaşabileceğini bilerek bulaşmaya mani olacak yöntemleri herkese öğretmek, toplumu biliçlendirmektir. Riski artıran durumların başında, çok eş değiştirme veya çok sayıda eş değiştirenlerle cinsel ilişkiye girmek gelmektedir. Kaput (Kondom) kadın ve erkek için de koruyucu olarak görülüyorsa da yırtıldığı taktirde koruyucu olmayacağını. bu nedenle tarif edildiği şekilde kullanılması öğrenilmelidir. Diğer bir geçiş yolunun da mini tranfüzyonlar olarak adlandırılan iğne, cerrahi alet gibi kesici delici vasıtalarla meydana gelen yaralanmalar olduğunu söylemiştik. Bu tip kesiler esnasında virüs veya bakterilerin bulaşmasını önlemek için iğnelerin bir defaya mahsus kullanılıp uygun bir şekilde imha edilmesi, aletlerin ise sterilize edildikten sonra kullanılması gerekir.

HASTALIK ORTAYA ÇIKMADAN VİRÜS TAŞIYIP TAŞIMADIĞIMI ÖĞRENEBİLİR MİYİM ?

Eğer homoseksüel, çok eşli heteroseksüel ilişkiniz olmadıysa size herhengi bir nedenle kan veya kan ürünleri verilmediyse, uyuşturucu kullanmıyorsanız AIDS'e yakalanmış olma olasılığınız yoktur. Yukarıdaki guruplara giriyor veya şüphe ediyorsanız AIDS virüsüne karşı oluşan antikorları kanınızda aratabilirsiniz. Bu antikorlar alınan virüsün miktarına ve şahsın bağışıklık yapısına göre bir kaç haftadan bir kaç aya kadar geçen süre sonunda kanda tesbit edilebilir. Bu süre geçmeden yapılan testlerde antikor gösterilemeyebilir.

HASTALIK ÖLÜMCÜL OLDUĞUNA GÖRE ERKEN BİLİNMESİNDE NE FAYDA VAR ?

Erken tanı, müdafaa sistemleri tamamiyle işlemez hale gelmeden müdahale imkanı verir. Bu sayede hastalıksız süre uzatılmış olur. Böylece AIDS'in kesin tedavisinin bulunabilmesi durumunda (son araştırmalar bunun mümkün olabileceğini gösteriyor) taşıyıcıya yaşama şansı tanınmış olacaktır.